Prašina i njen štetni uticaj na čovjeka uveliko zavisi od samih osobina prašine, kako fizičkih tako i hemijskih. Osobine od kojih zavisi stepen štetnosti prašine po čovjeka su na primjer:
– oblik čestica,
– veličina čestica,
– električni potencijal,
– rastvorljivost,
– hemijske osobine (sastav) i dr.
Jedna od najbitnih stvari kad je prašina u pitanju i njeno štetno djelovanje na čovjeka jeste veličina čestica. Veličina čestica između ostalog određuje koliko će se čestice prašine zadržati u zraku, zatim dubinu prodora u dišne puteve, fizičko hemijska aktivnost i druge osobine. Ispitivanjima je dokazano da su brzine taloženja čestica sitne prašine izuzetno male, te se iz tog razloga može očekivati njihovo dugo zadržavanje u zraku. Čestice veličine preko 10 mikrona najviše se zadržavaju u glavnim disajnim kanalima, dok čestice veličine od 0,5 do 5 mikrona najvećim dijelom prodiru do alveola gdje se zaglavljuju i ostaju u plućima. Sitne čestice ispod 0,5 mikrona prolaze kroz alveole dolaze u limfne čvorove i krvne sudove odakle se djelimično udaljavaju iz organizma.
Oblik čestica prašine je bita iz raloga što će se čestice nepravilnog oblika iako manjeg prečnika zaglaviti u alveolama.
Od hemijskog sastava prašine zavise njene biloška aktivnost, toksičnost, razdražljivost itd. Što je veći sadržaj SiO2 u prašini time je i opasnost po zdravlje veća. Rastvorljivost prašine može imati pozitivna i negativna dejstva što zavisi od vrste prašine.
Primarni oblik zaštite radnika od štetnog uticaja prašine jeste odvodnja prašine sa mjesta rada sistemom usisavanja i ventilacije na izvodu. Sekundarni oblik zaštite radnika od prašine na radnom mjestu jeste upotreba sredstava lične ili kolektivne zaštite. maska za prašinu od FFP 1 do FFP3 nivoa zaštite ili upotreba gas maske sa filterom za prašinu koji ima oznaku P i bijele je boje.
Komentari